Tarih : 22.03.2021
Sayı : 2021/SİRKÜLER-27
Konu: Kurumların Dağıtılmayan Kârlarına Vergi Tevkifatı Hakkındaki Taslak
Değerli Müşterimiz/ Meslektaşımız
Torba yasa teklifi ile Gelir Vergisi Kanunu’na eklenmesi öngörülen, henüz taslak halinde olan Geçici 92.Madde Taslağına göre; kurumlar vergisi mükelleflerinin 2020, 2021 ve 2022 yılları kârlarından, gelecekte yapılacak kar dağıtımlarına mahsup edilmek üzere peşin stopaj alınacaktır.
Bilindiği üzere, kâr dağıtımı halinde dağıtılan kâr üzerinden %15 oranında vergi tevkifatı yapılması gerekmektedir. Geçici madde ile getirilecek hüküm ile, kâr dağıtımı yapmayan kurumların kârlarından 2020 ve 2021 yılı için yüzde 10, 2022 yılı için ise yüzde 5 kâr dağıtım tevkifatı yapılacak ve bu tevkifat tutarının da Mayıs ayında ödenmesi gerekecek.
Taslağa göre Vergileme, Ticari Kâra Gider kabul edilmeyen ödemeler eklenip iştirak kazançları ve yatırım indirimi düşüldükten sonra diğer indirim ve istisnalar mahsup edilmeden uygulanacak. İndirimli Kurumlar Vergisi avantajına ve diğer istisna kazançlardan yararlanma avantajına sahip kurumların bu avantajı azalacak ve yatırımların geri dönüş süresi uzayarak şirket nakitleri vergi ödemesine harcanacaktır. Düzenlemenin en çok eleştiri alan kısmı, aslen kârın unsuru olmayan kanunen kabul edilmeyen giderlerin (KKEG) de stopaja tabi tutulacak olmasıdır.
Bu düzenlemeye göre daha önce kâr dağıtımı yapılmamışsa 2020 yılı için ödenecek tevkifat tutarı=(Ticari bilanço kârı + KKEG)- Kurumlar vergisi= Tevkifat Matrahı x %10
SERMAYEYE İLAVE HALİNDE TEVKİF EDİLEN TUTAR KURUMA İADE EDİLECEK Ayrıca Kanun maddesinde dikkat çeken bir husus ise aşağıdaki gibidir.
“Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne istinaden tevkifata tabi tutulan kazancın; sermayeye eklenmesi halinde sermayeye eklenen tutara isabet eden vergi, tevkifatı yapan kuruma, kurumlara kâr payı olarak dağıtılmasını müteakip kazancı elde eden bu kurumlarca sermayeye eklenmesi durumunda ise sermayeye eklenen tutara isabet eden vergi, sermaye artırımında bulunan kuruma red ve iade edilir.”
Kanun teklifinin bu paragrafının mefhumu muhalifinden hareketle, Nisan ayı içinde beyannamenin tahakkuk tarihi ile aynı günde yapılacak bir sermaye artırımı dolayısıyla kâra ilişkin vergi tevkifatının da yapılmayacağı anlamı çıkmaktadır.
Şu an için uygulama tebliği henüz yayınlanmamıştır ancak bu şekilde hiçbir değişiklik olmadan Kanunun yürürlüğe girmesi halinde Nisan/2021 ayı içerisinde birçok tüzel şirketin karı sermayeye eklemek yönünde sermaye artışı yapacağı tahmin edilmektedir.
Taslak bu şekli ile yürürlüğe girdiği takdirde, 2020 yılı ticari karı üzerinden ödenmesi gerekecek bu tevkifattan kaçınmak amacıyla; 2020 yılı ticari karınızın sermayeye eklenmesi hususunun, şirket yetkilileriniz tarafından değerlendirilmesini öneririz. İlgili geçici madde metni aşağıdadır:
Saygılarımızla,
“GVK Geçici Madde 92:
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yıllık veya özel beyanname veren kurumların indirim ve istisnalar (5520 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (d) bentlerine göre kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlar ile geçici 61 inci madde kapsamında elde edilen kazançlar hariç) düşülmeden önceki kurum kazancından hesaplanan kurumlar vergisi düşüldükten sonra kalan kazanç tutarı üzerinden kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı takip eden ay içerisinde söz konusu kurumlar tarafından 2020 yılı ve 2021 yılı vergilendirme dönemlerine ait kazançları için %10, 2022 yılı vergilendirme dönemine ait kazançları için %5 oranında vergi tevkifatı yapılır (özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için bu tevkifat, ilgili yıl içinde başlayan hesap dönemlerine ait kazançlarına uygulanır) ve yapılan tevkifat 98 ve 119 uncu maddelerdeki esaslar çerçevesinde beyan edilip ödenir.
Bu fıkra kapsamında vergi tevkifatının yapılacağı tarihe kadar kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği hesap dönemine ilişkin kârın dağıtımına (avans olarak dağıtılanlar dahil) veya dar mükellef kurumlar tarafından ana merkeze aktarılan tutara bağlı olarak tevkifat yapılması durumunda, tevkifat yapılan tutara isabet eden kısım için bu fıkraya göre ayrıca tevkifat yapılmaz.
Birinci fıkra kapsamında tevkifata tabi tutulan kazancın dağıtılması halinde, dağıtılan kâr payı veya dar mükellefler tarafından ana merkeze aktarılan tutar üzerinden bu Kanun ile 5520 sayılı Kanun uyarınca ayrıca tevkifat yapılır. Bu durumda tevkifat matrahı, dağıtıma konu olan ve safi tutar olarak kabul edilen kâr payının veya ana merkeze aktarılan tutarın, birinci fıkra kapsamında yer alan oran kullanılmak suretiyle brüte iblağ edilerek bulunan gayrisafi tutarıdır.
Birinci fıkra kapsamında tevkif edilen vergi, bu Kanun ile 5520 sayılı Kanun uyarınca yapılan tevkifattan mahsup edilir. Şu kadar ki, mahsup edilecek vergi, kurum kazancı kapsamında tevkifata tabi tutulan ve sonrasında dağıtılan kâr payına veya ana merkeze aktarılan tutara konu gayrisafi tutarın birinci fıkra kapsamında yapılan tevkifat oranına isabet eden kısmından fazla olamaz. Mahsup edilemeyen vergiler red ve iade olunmaz.
Birinci fıkra kapsamında tevkifata tabi tutulan kazancın tam mükellef kurumlara veya Türkiye’de bir iş yeri veya daimi temsilci aracılığıyla kâr payı elde eden dar mükellef kurumlara dağıtılması durumunda tevkif olunan vergiler red ve iade olunmaz. Kazancı elde eden bu kurumlarca, dağıtıma konu olan ve safi tutar olarak kabul edilen kâr payı birinci fıkra kapsamında tabi olduğu tevkifat oranı kullanılarak brüte iblağ edilir ve bu tutar üzerinden kanuni defterlerine kaydedilir. Bu kazancın, kazancı elde eden kurumlar tarafından bu Kanun ile 5520 sayılı Kanun uyarınca tevkifata tabi tutulması gereken kâr payı veya ana merkeze aktarılan tutar olarak dağıtılması durumunda, birinci fıkra kapsamında tevkif edilen vergi, dağıtıma konu edilen kâr payına veya ana merkeze aktarılan tutara isabet eden kısma ilişkin yapılan tevkifattan mahsup edilir.
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne istinaden tevkifata tabi tutulan kazancın; sermayeye eklenmesi halinde sermayeye eklenen tutara isabet eden vergi, tevkifatı yapan kuruma, kurumlara kâr payı olarak dağıtılmasını müteakip kazancı elde eden bu kurumlarca sermayeye eklenmesi durumunda ise sermayeye eklenen tutara isabet eden vergi, sermaye artırımında bulunan kuruma red ve iade edilir.
Bu maddede yer alan bu Kanun ile 5520 sayılı Kanun uyarınca yapılması gereken tevkifat; 94 üncü maddenin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin (b.i) ve (b.ii) alt bentleri ile 5520 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin ikinci ve 30 uncu maddesinin üçüncü ve altıncı fıkraları uyarınca yapılması gereken tevkifatı ifade eder.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.”